De laatste aanval

Recensies
1

witam schreef:

Een strip over de wereldoorlog van Tardi.. ja, dan denk je al te weten wat je gaat krijgen. Maar er zit hier iets extra bij, een cd met bijhorende muziek en tekst. Zoals al op de eerste pagina wordt verteld en als belangrijk wordt omschreven, het één hoort bij het ander. Zonder het één geen ander en bijgevolg zet ik de cd op terwijl ik het boek lees. Vanaf de eerste noten is het al duidelijk dat dit geen opbeurend verhaal gaat zijn.

Zeer beknopt gezegd gaat deze strip over het echte leven aan het front. Een front dat vast zit in loopgraven, waar men af en toe een uitbraak poogt om dan toch weer terug te kruipen naar de eigen stellingen, als men het al overleeft. De dagelijkse bommen-, gas- en granaten-regen is een sleur, wel eentje die kan doden, om nog niet te spreken van de kletsnatte en gebrekkige loopgraven met bijhorende ratten.. hygiëne, wat was dat weer? Hier is geen lichtpuntje te bekennen. Zelfs onderling, tussen soldaten, heeft de oorlog zijn impact gehad. Broederlijkheid heeft zijn grenzen en hier zijn we daar ver voorbij. Het is en blijft zwart, git zwart, deze oorlog.

En dat is meteen ook hetgeen dat ergens mis- of, beter geformuleerd, raar valt bij mij. Er is geen moment van hoop te vinden. Toegegeven in de realiteit waren die wellicht ook zeer dun gezaaid maar ze hebben wel degelijk bestaan, vb de kerstmisbestanden. Echter, en het is een belangrijke echter, dat het alleen maar negatief en hopeloos is, is wellicht wel hoe velen het toen aanvoelden en is net daardoor zeer moeilijk te slikken. Dit boek voel je dan ook van begin tot het einde en het valt niet mee. Deze hopeloosheid valt als een lawine op je en er is geen ontkomen aan.

Grafisch straalt dit boek pijn en ontbering uit. Er worden een beperkt aantal kleuren gebruikt, waardoor het dikwijls een grijze of bruine indruk geeft, niet de meest vrolijke kleuren. Ook de accentkleuren, blauw, rood of geel zijn hier niet echt hoopgevers: de kleur van een uniform, de kleur van bloed en de kleur van vuur.. het front is alom aanwezig. De tekeningen zelf hebben een eerder dikke belijning waardoor details al eens wegvallen en als je daardoor zou denken dat het leed minder zwaar wordt, ben je mis. Die is zo groot en allesomvattend dat je het niet kan missen.

Met andere woorden de toon van verhaal, de tekeningen en de muziek zijn gelijklopend en bijgevolg overheerst een zeer donker gevoel na het lezen van ‘De laatste aanval’.

In het kort: laat alle hoop varen…

2

Fumetti schreef:

brrrrr en dat in de kerstperiode…

3

witam schreef:

misschien net daardoor dat het zo hard aankomt…

4

Ronkol schreef:

Het wrange is dat de overlevingskansen van een Engelse infanterist in WW2 niet beter waren. Maar doordat het er relatief minder waren en er meer ondersteunende diensten waren was het percentage slachtoffers bij de geallieerden uiteindelijk een stuk lager.

Bij de Russen en Duitsers is het helemaal duidelijk, een soldaat had in WW1 betere kansen dan in WW2.

Ook andere oorlogen (Bijvoorbeeld de Napoleontische oorlogen) waren relatief bloediger dan WW1

De reden waarom WW1 zo in ons geheugen gegrift staat als extreem gruwelijk ligt vooral in de troosteloosheid en zinloosheid van de loopgravenoorlog.

5

witam schreef:

Ik volg je punt, maar voor mij is het punt hier in deze strip dat oorlog op veel vlakken slecht is voor de mensheid maar zeker ook voor de mens. Hier wordt het getoond in de loopgravenoorlog, maar wat er gebeurd is bijvoorbeeld tussen de mannen, aan dezelfde zijde van de oorlog of tussen de twee zijdes.. het maakt al niet uit, kon en kan in elke oorlog. En net dat maakt het zo erg. De mensheid leert duidelijk niet erg vlug bij…

6

Ronkol schreef:

Ik had niet echt een punt :slight_smile:

De aard van het wachten in een loopgraaf voor het onvermijdelijke heeft gewoon een enorme impact, psychologisch misschien/vast meer dan een meer mobiele oorlog. Maar dat is gissen, ik ben ook gewoon een toeschouwer.

7

witam schreef:

Ach punten, wie heeft ze nodig? :wink:

Ja, het is jammer dat de legers / overheden van deze wereld zo lang genegeerd hebben wat oorlog doet met de mensen die deelnemen / er aan bloot gesteld worden. Zelfs nu is die ondersteuning voor bijvoorbeeld PTSD nog niet echt bijzonder goed geregeld (als ik de recente veteranen van de USA mag geloven).
We zullen het dus wellicht nooit weten vanwege het ontbreken van cijfermateriaal, maar zoiets als de vietnam-oorlog wat geen loopgravenoorlog was naar mijn aanvoelen, maar meer een guerilla-oorlog heeft ook duidelijk sporen achter gelaten. Ik heb geen zicht, noch vat op wat het meest mentale slachtoffers heeft gemaakt.. maar ik vind het wel interessant als het eens zou onderzocht worden. We hebben nu immers een burgerbevolking in een aantal landen die in dezelfde situatie zit en al heel lang. Wat daar de gevolgen van gaan zijn…

8

Fumetti schreef:

Goed opgemerkt dat Vietnam ook sporen na heeft gelaten. Ik zou ook gedacht hebben, zoals Ronkol, dat het gevoel “gevangen te zitten” in de loopgraven mede verantwoordelijk was. In Vietnam zat men niet stil, maar hadden de Amerikanen het gebeuren ook geenszins onder controle en was er zo goed als elke dag kans op een onaangename verrassing.

En wat Vietnam met de Vietnamezen heeft gedaan weten we al helemaal niet.

Wat ook wel kan meespelen in het feit dat wij WO1 als meest verschrikkelijk ervaren is misschien dat de overlevering het nu nog tastbaar maakt. Er is beeldmateriaal ten over. Dat was in tijde van Napoleon niet het geval.

En, in tegenstelling tot vroegere generaties, hebben wij daarenboven in onze vrij welvarende levens tijd om met “niet-essentiële” zaken bezig te zijn, zoals de geschiedenis. Of het lezen en becommentariëren van strips natuurlijk ook! :wink:

9

witam schreef:

Wat wellicht ook meespeelt, is dat men niet echt spreekt over wat men heeft meegemaakt in de oorlog en voor de eerste zijn we dat stadium al lang voorbij. Ik spreek nu van mijn familie (verzetslui, gewone boeren en bevrijdingsleger) .. geen van allen staat te springen om het over de oorlog te hebben.